Początki wykute w trudzie i modlitwie

​Choć sercanie pojawili się w Krakowie już w 1928 roku, przełomowym momentem dla ich obecności nad Wisłą było formalne i prawne ustanowienie Prowincji Polskiej 10 stycznia 1947 roku. W kraju dotkliwie zrujnowanym przez wojnę, zaledwie 38 zakonników – w tym tylko 22 księży – podjęło się gigantycznego zadania odbudowy wiary i moralności narodu. To właśnie w tym historycznym dniu misja sercanów zyskała swój oficjalny fundament i nową dynamikę, a data ta została uznana za moment narodzin Grupy Misjonarzy Krajowych.

​Niemal natychmiast po usamodzielnieniu się polskiej wspólnoty, zarząd prowincji nadał misjom ludowym absolutny priorytet. W powojennej rzeczywistości, a później w mrocznych czasach totalitarnego ucisku, to właśnie sercańskie słowo stało się głównym narzędziem apostolstwa, niosąc wolność, której nie mogły odebrać żadne mury. Duchowym sercem i „centrum dowodzenia” tego przedsięwzięcia stał się krakowski Płaszów. To stamtąd na misyjne szlaki wyruszał ks. Wincenty Turek SCJ – pierwszy Dyrektor Misji i Rekolekcji Krajowych oraz prawdziwy architekt sercańskiego stylu głoszenia. Jako żarliwy czciciel Matki Bożej Płaszowskiej, każdą wyprawę zawierzał Jej opiece, wierząc, że Maryja najlepiej prowadzi do Serca Syna.

Choć osoba księdza Turka będzie zawsze kojarzyć się z początkiem działalności misyjnej w naszej prowincji, to pojedyncze prace rekolekcyjne – jeszcze przed wojną - prowadził już ks. Franciszek Nagy, a gdy wrócił z misji w Brazylii od razu włączył się w grupę misjonarską, która nie posiadała jeszcze sformalizowanych struktur. Po prostu młodzi księża rwali się do głoszenia kazań podczas odpustów, triduum, wielkopostnych czy adwentowych rekolekcji 

​Formowanie się grupy i „Giganci Ambony”

​Przyjmuje się, że rok 1947 był czasem, w którym działalność rekolekcyjno-misyjna sercanów nabrała strukturalnego kształtu. Trzonem tworzącej się wtedy grupy byli tacy księża jak: Wincenty Turek, Franciszek Nagy, Stefan Rychlicki, Stanisław Sidełko (dołączył w 1948 r.) oraz Franciszek Zawadziński. 

U boku ks. Turka stanęli prawdziwi giganci ambony. Ich przepowiadanie, oparte na idei intronizacji, czyli uznaniu Chrystusa Panem Królem w polskich domach, stało się dla tysięcy wiernych fundamentem nadziei, której nie zdołał skruszyć komunizm. 

Dzięki niezwykłej kulturze słowa i autentyczności, ich kazań – będących często „modlitwą na głos” – docierali do setek parafii rocznie, krusząc najtwardsze serca i trwale wpisując charyzmat sercański w historię polskiego Kościoła. To właśnie to legendarne grono położyło fundament pod dzieło, które kard. Stanisław Nagy nazwał po latach „najlepszą marką Prowincji”.

Świadectwo ks. Adama Brzeźniaka

 Ks. Turek mówił bardzo zrozumiale, trafiał prosto do serca i dużo czasu poświęcał na rekolekcjach młodzieży.

Już wtedy coś mnie pociągało, by też zostać misjonarzem. A kiedy wstąpiłem w 1953 roku do Zgromadzenia, istniała już grupa rekolekcjonistów, na czele której stał właśnie ksiądz Wincenty Turek.

 Ks. Wincenty Turek i działalność rekolekcyjna

W racając do ks. Turka. Prowadząc rekolekcje w różnych parafiach został zauważony przez księży diecezjalnych, którzy przedstawiali zapotrzebowanie na rekolekcje u siebie. 

Misje intronizacyjne Serca Jezusowego w tym czasie jeszcze były mało znane, a prowadzili je głównie jezuici. Ksiądz Turek bacznie obserwował, jak to robią. Został też polecony przez znanego rekolekcjonistę jezuickiego ojca Jarosza, na przeprowadzenie renowacji misji w kilku krakowskich parafiach. 

A gdy pojawiła się możliwość wyjazdu na pierwszą, dużą już pracę, chętnie skorzystał z propozycji. 

Jednak nie była to jeszcze propozycja ze strony jezuitów, ale od krakowskiego ks. Kazimierza Dobrzyckiego, zauroczonego kultem Serca Jezusowego. Najpierw z nim, w parafii w Opatówku koło Kalisza, a potem sam w Rajsku poprowadził misje intronizacyjne.

Niedługo potem we wrześniu 1947 roku wyruszył z ks. Rychlickim na misje w okolice Białegostoku. 

Misja intronizacyjne I współpraca z jezuitami

W 1963 roku rozpoczęła się współpraca z jezuitami, którzy poprosili o pomoc w prowadzeniu misji w diecezji gorzowskiej.

Ta współpraca nieformalnie już była wcześniej, ale jej „zloty okres” zaczął się w czerwcu 1963 roku, gdy w diecezji gorzowskiej trwało wielkie dzieło Misji Intronizacyjnych Serca Jezusowego. 

Jezuici potrzebowali pomocy, bo nie mieli wystarczająco swoich misjonarzy. Dogadał się z nimi ks. Sidełko i sercanie razem z nimi jeździli od parafii do parafii, poświęcając rodziny Bożemu Sercu. 

Było to opatrznościowe, ponieważ wypłynęliśmy na szerokie wody poza diecezję krakowską. Potem było tylko lepiej, kolejne diecezje: płocka, pelplińska, opolska i inne. 

Ks. Adam Brzeźniak wspólnie z jezuitami wygłosił 100 serii prac. Sporo też jeździł wtedy ks. Jan Mucha.

W 1974 roku zakończyła się formalnie współpraca z jezuitami, którzy sami przyznawali, że sercanie dają sobie radę już sami.

Początki struktur grupy misjonarzy krajowych

Początki grupy misjonarzy krajowych u sercanów to historia przejścia od spontanicznych działań do precyzyjnie naoliwionej struktury ewangelizacyjnej. Kluczową postacią tego procesu był ks. Stanisław Sidełko – wizjoner i strateg, który zrozumiał, że skuteczna misja wymaga czegoś więcej niż tylko zapału: wymaga profesjonalnego zaplecza i wspólnotowej refleksji.

​To właśnie za jego kadencji nastąpił prawdziwy przełom. Kamieniami milowymi tej zmiany były:

• ​Powołanie Rady Misyjnej (1968 r.): Organu, który nadał działaniom kierunek i ramy formalne.

• ​Regularne zjazdy misjonarzy: Spotkania te stały się platformą wymiany doświadczeń, na którą zapraszano ekspertów i praktyków zdolnych wzbogacić merytorycznie tematykę głoszonych rekolekcji oraz misji.

​Dzięki tym działaniom misje krajowe przestały być sumą indywidualnych wysiłków, a stały się spójnym i nowoczesnym systemem duszpasterskim.

Współczesna kontynuacja dzieła

​Tradycja zapoczątkowana przez ks. Sidełkę przetrwała próbę czasu i stanowi fundament dzisiejszej aktywności sercanów. Współczesne zjazdy grupy misjonarzy krajowych są bezpośrednią kontynuacją tamtych założeń, łącząc w sobie dwa kluczowe aspekty:

* Wymiar formacyjny: Spotkania te służą stałemu rozwojowi duchowemu i warsztatowemu misjonarzy. Pozwalają na aktualizację wiedzy teologicznej oraz doskonalenie metod komunikacji, co jest niezbędne w obliczu zmieniających się wyzwań współczesnego świata.

* ​Wymiar sprawozdawczy: Regularne zjazdy to czas rzetelnej analizy podjętych działań. Wspólne podsumowania pozwalają na wymianę doświadczeń z poszczególnych placówek, weryfikację skuteczności metod duszpasterskich oraz planowanie przyszłych strategii ewangelizacyjnych.

Dzięki zachowaniu tej regularności, grupa misjonarzy krajowych pozostaje żywym organizmem, który nie tylko pielęgnuje dziedzictwo założycieli, ale też dynamicznie odpowiada na aktualne potrzeby Kościoła.

 „Styl Sercański”: Duchowa Linia Papilarna

​Przez dziesięciolecia grupa misjonarzy krajowych wypracowała unikalny model ewangelizacji, który stał się rozpoznawalną marką Zgromadzenia Księży Sercanów w Polsce. „Styl sercański” to znacznie więcej niż sprawna technika retoryczna – to autentyczne orędzie, które bierze swój początek w kontemplacji Serca Jezusowego. 

U jego podstaw leży głęboka fascynacja miłością Boga: misjonarze krajowi budują swój przekaz na zachwycie nad Bożym Sercem, ukazując Boga jako bliskiego, czułego i nieskończenie miłosiernego. 

W ich przepowiadaniu Dobroć Boga staje się realnym zaproszeniem do intymnej relacji, która pozwala człowiekowi odrzucić lęk i z ufnością otworzyć się na działanie łaski.

​Ten duchowy fundament znajduje swoje bezpośrednie przełożenie w praktycznej realizacji testamentu o. Leona Dehona, by „iść do ludu”. Sercański styl głoszenia, realizowany z pasją przez misjonarzy krajowych, nie zamyka się w murach świątyni; to misja obecności wszędzie tam, gdzie człowiek potrzebuje pocieszenia, nadziei i zrozumienia. Sercańska bliskość jest nierozerwalnie związana z duchem wynagrodzenia oraz wrażliwością społeczną, co oznacza budowanie Królestwa Bożego poprzez konkretne gesty sprawiedliwości i miłości w codziennych relacjach. 

W efekcie „styl sercański” manifestuje się jako szczera troska o godność każdej osoby, udowadniając, że prawdziwa miłość do Bożego Serca zawsze owocuje realną i pełną empatii pomocą bliźniemu.

​Dziedzictwo i Marka

​Kardynał Stanisław Nagy w swoim testamencie z dumą podsumował tę misyjną drogę:

​„Jeśli jestem z czegoś dumny w działalności Prowincji Polskiej, to z działalności misyjnej współbraci... to najlepsza marka Prowincji”.

​Dziś ten unikalny styl, łączący głęboką duchowość z nowoczesnym podejściem do człowieka, jest kontynuowany zarówno w tradycyjnych misjach parafialnych, jak i w szerokiej działalności medialnej Zgromadzenia.

​Papieskie Błogosławieństwo i "Karta Misji"

​​W 2003 roku, w którym Kościół świętował 25-lecie pontyfikatu Jana Pawła II, sercańskie dzieło Misji Intronizacyjnych otrzymało najwyższą pieczęć aprobaty. Papież Polak, który osobiście obserwował gorliwość i duszpasterski dynamizm zakonników jeszcze z czasów krakowskich, skierował do nich 25 marca 2003 roku historyczny list. Dokument ten stał się dla Zgromadzenia Księży Sercanów oficjalnym potwierdzeniem, że obrana przez nich droga jest kluczowa dla współczesnego Kościoła.

​W swoim przesłaniu Ojciec Święty podkreślił, że rekolekcje i misje intronizacyjne to dzieło, które „nie straciło nic ze swej aktualności”. Przeciwnie, zaznaczył on, że wymaga ono dzisiaj nowej energii, aby mogło dotrzeć do wszystkich środowisk, a nade wszystko do rodzin, które w Bogu muszą szukać fundamentu swego trwania i rozwoju. 

Jan Paweł II wskazał, że uznanie panowania Bożego Serca w życiu codziennym jest jedynym skutecznym kluczem do uzdrowienia relacji międzyludzkich oraz budowania „cywilizacji miłości”.

​Te papieskie słowa do dziś stanowią dla kolejnych pokoleń sercanów żywą „Kartę Misji”. Jest to mandat, który obliguje misjonarzy do bycia autentycznymi świadkami miłości wynagradzającej. Realizując testament papieża, sercanie niosą orędzie o Bożym Sercu do każdego domu, przypominając, że oddanie się Chrystusowi jest drogą do prawdziwej wolności i duchowej odnowy całego społeczeństwa

​Współczesna Działalność: Prorocy Miłości w Akcji

​​W 2026 roku, w obliczu dynamicznych przemian cywilizacyjnych, polscy sercanie nie zwalniają tempa. Choć świat się zmienia, to rany ludzkich serc pozostają te same – potrzebują one uleczenia, pokoju i odnalezienia sensu w Bogu. 

Zespół Misjonarzy Krajowych kontynuuje swoją misję jako „Proroków miłości i sług pojednania”, realizując charyzmat o. Leona Dehona w samym sercu współczesnych problemów społecznych.

​W świecie pełnym lęku i zagubienia, najbardziej brakuje spotkania z Bogiem, który kocha bezwarunkowo. Jako sercanie powracamy do źródeł – do świeżości „pierwszej miłości”, którą odnajdujemy w przebitym boku Chrystusa. 

Naszą drogę wyznacza Serce Jezusa – jedyne światło zdolne rozproszyć mrok chaosu. Wierni dziedzictwu ks. Stanisława Turka i innych wielkich misjonarzy, przywracamy światu nadzieję poprzez konkretne formy posługi:

​​I. Misje Parafialne i Intronizacyjne NSPJ

​To fundamentalny czas odnowy wspólnoty, prowadzony w duchu miłości wynagradzającej, która stanowi serce duchowości sercańskiej. Poprzez różnorodne formy głoszenia, misjonarze krajowi pomagają parafii na nowo odkryć źródło wiary:

• ​Misje kanoniczne: Wyjątkowe wydarzenie w życiu parafii, będące czymś znacznie głębszym niż coroczne rekolekcje. To intensywny czas powrotu do fundamentów wiary, mający na celu duchowe przebudzenie całej wspólnoty, pojednanie skłóconych oraz odnowienie relacji z Bogiem w każdym wymiarze życia parafialnego.

• ​Misje Intronizacyjne NSPJ: Uroczyste i wspólnotowe uznanie Jezusa za Pana i Króla w naszych sercach, rodzinach oraz w całej parafii.

• ​Misje z relikwiami św. Małgorzaty Marii Alacoque: Spotkanie z powiernicą tajemnic Serca Jezusowego, połączone z aktem osobistego poświęcenia się Najświętszemu Sercu Pana Jezusa.

• ​Misje o Bożym Miłosierdziu: Skupione na odkrywaniu bezgranicznej miłości Boga, która podnosi i uzdrawia każdego człowieka.

• ​Misje z Intronizacją Krzyża Świętego: Centralne postawienie znaku zbawienia w życiu osobistym i społecznym jako źródła mocy i nadziei.

• ​Misje Przygotowawcze: Duchowe wprowadzenie do nawiedzenia wspólnoty przez Cudowny Obraz Matki Bożej Jasnogórskiej lub obraz „Jezu, ufam Tobie”.

• ​Misje Maryjne i Fatimskie: Oparte na duchowości zawierzenia Niepokalanemu Sercu Maryi i odpowiedzi na Jej wezwanie do modlitwy i pokuty.

• ​Misje Ewangelizacyjne: Budzące żywą i odważną wiarę, dostosowane do wyzwań współczesnego świata.

​II. Rekolekcje

​Nasze propozycje są dostosowane do rytmu życia parafii oraz specyficznych potrzeb grup celowych. Bazują one na bogatym doświadczeniu misjonarzy krajowych oraz charyzmacie Zgromadzenia:

• ​Rekolekcje adwentowe i wielkopostne: Ukierunkowane na duchowe przygotowanie do świąt oraz głębokie i owocne przeżycie sakramentu pokuty i pojednania.

• ​Rekolekcje tematyczne: Skupione na budowaniu tożsamości dziecka Bożego (np. „Z Bogiem Ojcem”) oraz spotkania ze świadkami wiary – rekolekcje ze świętymi (m.in. ze św. Janem Pawłem II, św. Ojcem Pio, św. Bratem Albertem, bł. Carlo Acutisem czy św. Michałem Archaniołem).

• ​Formacyjne i rodzinne: Skoncentrowane na budowaniu trwałych fundamentów małżeńskich, a także specjalistyczne serie dla kapłanów oraz osób konsekrowanych.

• ​Młodzieżowe i ewangelizacyjne: Dynamiczne spotkania dla dzieci i młodzieży, wykorzystujące nowoczesne formy przekazu (m.in. w duchu inicjatyw takich jak Profeto czy Sercańskie Dni Młodych).

• ​Wspólnotowe i uzdrowieniowe: Rekolekcje o charakterze charyzmatycznym z modlitwą o uzdrowienie duszy i ciała oraz uroczyste Tridua przygotowujące do obchodów odpustowych.

Nasze dziedzictwo

Dziedzictwo polskich sercanów to nie tylko zamknięty rozdział w kronikach, ale przede wszystkim żywe zaproszenie. Stojąc u progu kolejnych dekad, Grupa Misjonarzy Krajowych pozostaje gotowa, by z tą samą pasją, co ojcowie w 1947 roku, pukać do drzwi ludzkich serc. Bo choć zmieniają się narzędzia i metody, cel pozostaje niezmienny: sprawić, by Miłość, która została wzgardzona, została wreszcie poznana i pokochana. Jesteśmy tu dla Was – gotowi, by wspólnie budować cywilizację Serca.

ZP